- Uitgebreide theorie over zombillion en de implicaties voor economische groei
- De Oorsprong en Definitie van het Zombillion-Fenomeen
- De Rol van Overheidssteun
- De Impact van Zombiefirma's op Economische Groei
- De Macro-Economische Gevolgen
- Internationale Vergelijkingen en Best Practices
- De Rol van de Financial Sector
- De Toekomstige Uitdagingen en Innovatieve Oplossingen
- Zombillion en de Duurzaamheid van Bedrijfsvoering
Uitgebreide theorie over zombillion en de implicaties voor economische groei
De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker te horen in economische kringen, en verwijst naar een specifieke situatie binnen de bedrijfswereld. Het beschrijft een scenario waarbij een aanzienlijk aantal bedrijven, ondanks structurele problemen en een gebrek aan levensvatbaarheid, kunstmatig in leven worden gehouden door factoren zoals lage rentevoeten, overheidssteun en een tolerantie voor verlieslatende operaties. Dit fenomeen heeft potentieel verregaande implicaties voor de economische groei en efficiëntie, en vraagt om een diepgaand begrip van de onderliggende oorzaken en gevolgen.
Het is belangrijk om te benadrukken dat een ‘zombillion’ niet noodzakelijk gaat om bedrijven die op het punt van faillissement staan. Het zijn vaak bedrijven die weliswaar moeite hebben om te concurreren en winst te maken, maar die toch blijven opereren dankzij de eerder genoemde factoren. Deze 'zombiebedrijven' kunnen dan een rem zetten op de groei, omdat ze resources en kapitaal opslokken die beter besteed zouden kunnen worden aan innovatieve en efficiënte ondernemingen. De vraag is dus: hoe groot is het probleem, en welke maatregelen kunnen genomen worden om een gezondere economische structuur te bevorderen?
De Oorsprong en Definitie van het Zombillion-Fenomeen
De term ‘zombillion’ is relatief nieuw, maar het onderliggende fenomeen bestaat al langer. Het is een logisch gevolg van bepaalde economische omstandigheden en beleidskeuzes. Na de financiële crisis van 2008, bijvoorbeeld, hebben centrale banken wereldwijd een extreem los monetair beleid gevoerd, met als doel de economie te stimuleren. Dit resulteerde in historisch lage rentevoeten, waardoor het voor bedrijven veel goedkoper werd om schulden aan te gaan en te herfinancieren. Bedrijven die in normale omstandigheden failliet zouden zijn gegaan, kregen hierdoor een tweede kans, en sommigen bleven opereren als ‘zombiebedrijven’. Deze bedrijven zijn vaak afhankelijk van constante herfinanciering om hun schulden te betalen, in plaats van te vertrouwen op eigen winstgevendheid.
De definitie van een ‘zombiefirma’ is niet eenduidig. Veelgebruikte criteria zijn onder andere een lage productiviteitsgroei, een hoge schuldgraad, en een gebrek aan investeringen in innovatie. Een bedrijf kan aan één of meerdere van deze criteria voldoen, maar wordt pas als ‘zombie’ bestempeld als het structureel onrendabel is en alleen in leven blijft door externe factoren. De toenemende aanwezigheid van deze bedrijven heeft niet alleen economische gevolgen, maar kan ook leiden tot maatschappelijke onrust, doordat banen behouden blijven die eigenlijk niet levensvatbaar zijn.
De Rol van Overheidssteun
Naast het monetair beleid speelt ook overheidssteun een belangrijke rol in het in leven houden van ‘zombiebedrijven’. In veel landen werden tijdens de coronapandemie uitgebreide steunmaatregelen ingevoerd om bedrijven te helpen de crisis door te komen. Hoewel deze maatregelen noodzakelijk waren om massale werkloosheid te voorkomen, hebben ze er ook toe geleid dat sommige bedrijven die al in slechte papieren zaten, langer bleven opereren. Het is essentieel dat overheidssteun tijdelijk van aard is en dat er duidelijke criteria worden gehanteerd om te bepalen welke bedrijven in aanmerking komen voor steun. Anders kan de steun leiden tot een permanente vervorming van de markt en een toename van het aantal ‘zombiebedrijven’.
Het is een delicate balans: het beschermen van banen en het stimuleren van de economie, versus het bevorderen van een gezonde marktwerking en het toelaten van noodzakelijke faillissementen. Een te grote focus op het redden van bedrijven kan leiden tot een allocatie van kapitaal die niet optimaal is voor de lange termijn.
| Leeftijd van de schulden | 10 jaar | Geeft aan hoe lang het bedrijf afhankelijk is van het herfinancieren van schulden. |
| Rente dekkingsratio | < 1 | Geeft aan dat het bedrijf niet in staat is om de rente op zijn schulden te betalen met zijn winst. |
| Productiviteitsgroei | < 0% | Geeft aan dat het bedrijf niet in staat is om zijn productiviteit te verhogen. |
| Investeringsratio | < 2% | Geeft aan dat het bedrijf weinig investeert in innovatie en groei. |
Deze tabel geeft een indicatie van enkele criteria die gebruikt kunnen worden om ‘zombiebedrijven’ te identificeren. Het is belangrijk om te benadrukken dat deze criteria niet absoluut zijn en dat een individuele beoordeling van elk bedrijf noodzakelijk is.
De Impact van Zombiefirma's op Economische Groei
De aanwezigheid van ‘zombiebedrijven’ heeft een aanzienlijke negatieve impact op de economische groei. Ten eerste remt het de allocatie van kapitaal. Kapitaal dat in ‘zombiebedrijven’ vastzit, kan niet worden ingezet in meer productieve en innovatieve ondernemingen. Dit leidt tot een lagere totale productiviteit en een tragere economische groei. Ten tweede verlaagt het de concurrentie. ‘Zombiebedrijven’ concurreren vaak met gezonde bedrijven, maar hebben door hun lage kostenstructuur een oneerlijk voordeel. Dit kan leiden tot een lagere prijzen en lagere winstmarges voor gezonde bedrijven, waardoor ze minder geneigd zijn om te investeren en te innoveren.
Een ander negatief effect is de verstoring van de arbeidsmarkt. ‘Zombiebedrijven’ bieden vaak banen die niet duurzaam zijn en die niet bijdragen aan de ontwikkeling van vaardigheden. Wanneer deze bedrijven uiteindelijk failliet gaan, raken werknemers hun baan kwijt en moeten ze op zoek naar nieuw werk. Dit kan leiden tot een hogere werkloosheid en een lagere arbeidsproductiviteit.
De Macro-Economische Gevolgen
Op macro-economisch niveau kan de aanwezigheid van ‘zombiebedrijven’ leiden tot een lagere potentiële groei. Het remt de innovatie, verlaagt de productiviteit en verstoort de allocatie van kapitaal. Dit kan leiden tot een lagere levensstandaard en een lagere economische welvaart. Bovendien kan het de financiële stabiliteit bedreigen. Als ‘zombiebedrijven’ in grote aantallen failliet gaan, kan dit leiden tot aanzienlijke verliezen voor banken en andere financiële instellingen.
Het is dus van groot belang om het aantal ‘zombiebedrijven’ te verminderen en een gezondere economische structuur te bevorderen. Dit vereist niet alleen een strenger monetair beleid en een meer gerichte overheidssteun, maar ook structurele hervormingen die de concurrentie bevorderen en de innovatie stimuleren.
- Verstrekken van gerichte steun aan bedrijven met een levensvatbaar businessmodel.
- Versnellen van procedures bij faillissementen om sneller ruimte te maken voor nieuwe ondernemingen.
- Investeren in scholing en omscholing om werknemers voor te bereiden op de banen van de toekomst.
- Bevorderen van innovatie door middel van subsidies en belastingvoordelen.
- Vereenvoudigen van de regelgeving om het voor ondernemers makkelijker te maken om een bedrijf te starten en te groeien.
Deze maatregelen kunnen samen bijdragen aan een gezondere en dynamischere economie, die beter in staat is om te groeien en welvaart te creëren.
Internationale Vergelijkingen en Best Practices
Het fenomeen van ‘zombiebedrijven’ is niet beperkt tot één land of regio. Het komt voor in veel ontwikkelde economieën, waaronder de Verenigde Staten, Japan en Europa. De omvang van het probleem varieert echter per land, afhankelijk van de economische omstandigheden en het beleid dat is gevoerd. Japan is bijvoorbeeld al lange tijd geconfronteerd met een groot aantal ‘zombiebedrijven’, als gevolg van een langdurige periode van lage economische groei en een conservatieve benadering van faillissementen. In de Verenigde Staten is het probleem minder groot, maar is het de afgelopen jaren toegenomen als gevolg van de lage rentevoeten en de overheidssteun tijdens de coronapandemie.
Er zijn verschillende best practices die kunnen worden geleerd van landen die succesvol zijn geweest in het terugdringen van het aantal ‘zombiebedrijven’. Zo heeft Duitsland bijvoorbeeld een relatief efficiënte faillissementsprocedure die het mogelijk maakt om snel en effectief onrendabele bedrijven te saneren. Ook heeft Nederland een aantal maatregelen genomen om de concurrentie te bevorderen en de innovatie te stimuleren, zoals het verstrekken van subsidies aan start-ups en het vereenvoudigen van de regelgeving.
De Rol van de Financial Sector
De financiële sector speelt een cruciale rol in het in leven houden van ‘zombiebedrijven’. Banken en andere financiële instellingen zijn vaak geneigd om bedrijven te blijven financieren, zelfs als ze structureel onrendabel zijn, omdat ze bang zijn voor verliezen op hun leningen. Dit kan leiden tot een ‘evergreen’-strategie, waarbij bedrijven voortdurend worden gered door herfinanciering. Het is belangrijk dat banken een meer realistische beoordeling maken van de levensvatbaarheid van bedrijven en dat ze bereid zijn om verliezen te accepteren wanneer een bedrijf niet meer kan worden gered. Dit vereist een strenger toezicht op de financiële sector en een transparanter beleid ten aanzien van kredietverlening.
Een mogelijke oplossing is het introduceren van een ‘zombiebedrijven-test’, waarbij banken verplicht worden om de levensvatbaarheid van hun klanten te beoordelen aan de hand van specifieke criteria. Bedrijven die niet aan deze criteria voldoen, zouden niet meer in aanmerking komen voor financiering.
- Identificeer ‘zombiebedrijven’ aan de hand van objectieve criteria.
- Voer een grondige risicoanalyse uit van de leningen aan deze bedrijven.
- Stel een plan op voor de sanering of liquidatie van deze bedrijven.
- Communiceer transparant met de stakeholders over de risico’s en de maatregelen die worden genomen.
- Evalueer regelmatig de effectiviteit van het beleid en pas het indien nodig aan.
Deze stappen kunnen banken helpen om een meer verantwoorde benadering te hanteren ten aanzien van kredietverlening aan ‘zombiebedrijven’ en om de risico’s voor de financiële stabiliteit te verminderen.
De Toekomstige Uitdagingen en Innovatieve Oplossingen
De uitdagingen rondom ‘zombiebedrijven’ zullen naar verwachting in de toekomst alleen maar groter worden. De globalisering, technologische vooruitgang en demografische veranderingen leiden tot een toenemende concurrentie en een snellere veroudering van businessmodellen. Dit betekent dat steeds meer bedrijven het risico lopen om ‘zombiebedrijven’ te worden. Het is daarom essentieel om nu al te investeren in innovatieve oplossingen die bedrijven helpen om zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden en om hun levensvatbaarheid te waarborgen.
Een mogelijke oplossing is het stimuleren van ‘creative destruction’, het proces waarbij oude, inefficiënte bedrijven worden vervangen door nieuwe, innovatieve bedrijven. Dit vereist een beleid dat ondernemerschap aanmoedigt, innovatie stimuleert en de concurrentie bevordert. Ook is het belangrijk om te investeren in scholing en omscholing, zodat werknemers de vaardigheden hebben die nodig zijn om te werken in de banen van de toekomst.
Zombillion en de Duurzaamheid van Bedrijfsvoering
Het concept van een ‘zombillion’ werpt ook een licht op de noodzaak van duurzame bedrijfsvoering. Bedrijven die alleen draaien op kortetermijnwinst en geen aandacht besteden aan hun lange termijn levensvatbaarheid, lopen het risico om ‘zombiebedrijven’ te worden. Duurzaamheid omvat niet alleen milieu-aspecten, maar ook sociale en economische aspecten, zoals eerlijke arbeidsomstandigheden, ethisch ondernemen en investeringen in innovatie. Bedrijven die investeren in duurzaamheid zijn vaak beter in staat om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden en om een duurzame groei te realiseren. Dit is essentieel voor het creëren van een gezonde en veerkrachtige economie.
Een toenemend aantal beleggers en consumenten hechten waarde aan duurzaamheid en zijn bereid om te investeren in en te kopen van bedrijven die hier aandacht aan besteden. Dit creëert een positieve spiraal waarin duurzaamheid steeds belangrijker wordt en bedrijven worden gestimuleerd om duurzamer te opereren. Succesvolle bedrijven in de toekomst zullen die zijn die in staat zijn om waarde te creëren voor alle stakeholders, niet alleen voor aandeelhouders.